ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
158
زاد المسافرين ( فارسى )
يكى از آنها مسمّاست به غبّ غير خالص و ديگر مسمّاست به شطر الغبّ . اما غبّ خالص آن است كه صفرائى مخلوط به بلغم در داخل عروق باشد يا خارج متعفن شده باشد . پس هرگاه داخل عروق باشد ، تب لازم است با بعضى از علامات بلغم و بعضى از علامات صفرا . و اگر خارج عروق باشد ، يك روزنه ، يك روز نوبه مىكند و نوبت نوبه از دوازده ساعت مىگذرد و بعضى ديگر از علامات نوبهء بلغمى نيز دارد و بالجمله بعضى از علامات بلغم و بعضى از علامات صفرا هست . اما شطر الغبّ آن است كه صفرا در داخل عروق يا خارج متعفن نشود و بلغم در داخل يا خارج متعفن شده باشد . و لهذا شطر الغب چهار نوع است : يكى آنكه صفرا و بلغم هر دو در خارج عروق متعفن شده باشند . پس روزى كه نوبهء صفراوى نيست ، يك نوبه مىكند با علامات نوبهء بلغمى و روزى كه روز نوبهء صفراست ، يا دو نوبه مىكند : يكى با علامات نوبهء صفرا و يكى با علامات نوبهء بلغمى ، يا يك نوبه مىكند و مركب است از علامات هر دو ؛ به عبارت اخرى يك روز نوبه اشد است و يك روز اخف . نوع ديگر آنكه مركب باشد از صفراوى لازم و بلغمى لازم و در اين ، سرمايى و لرزى و نوبهاى نمىباشد . و علامات تب صفراوى لازم ، با علامات تب بلغمى لازم چنانكه هريك مذكور شد ، مىباشد . و ديگر آنكه مركب باشد از صفراوى داير و بلغمى لازم ؛ پس يك روز نوبه مىكند با علامات نوبه صفراوى و روز ديگر نمىكند و تب لازم دارد با علامات تب لازم بلغمى . ديگر آنكه مركب باشد از صفراوى لازم با بلغمى داير ؛ پس يك روز نوبه مىكند با علامات نوبه بلغمى و تب لازم دارد با علامات تب لازم صفراوى .